Okul çıkışı sokak: servis, simit ve veliler

Okul zili çalınca sokak bir anda daralır. On dakika önce boş olan kaldırım, çanta, servis ve bekleyen velilerle dolar. Bu kalabalık kavga çıkarmak için değil, çocukları eve ulaştırmak için kurulur. Yine de dar yerde herkes acele ederse itişme başlar. Okul çıkışı, mahallenin en düzenli görünen ama en çabuk bozulan saatidir.

Servisin yanaştığı yer

Servis, kapının tam önüne değil, önceden belli bir kıyıya yanaşırsa yol nefes alır. Çift sıra park, karşıdan gelen arabayı ve yayanın geçişini kilitler. Şoförün aceleden korna çalması, çocuğu daha hızlı indirmek yerine sokağı gerer. Kapı açılınca çocuk atlamaz, adımını görerek atar. Bu küçük tempo, büyük bir güvenliğin başlangıcıdır.

Veli, servisin kapısını kendi kapısı sanmaz. Başkasının çocuğunu kenara iterek kendi çocuğunu öne almak, on dakikayı uzatır. İsimle çağırma, bağırarak çağırma değildir. Çocuk sesi duyunca gelir. Duymuyorsa bir adım yaklaşılır, sokak yarışı kurulmaz.

Simitçi ve küçük tezgâh

Simit, poğaça ya da su satan tezgâh okul kapısının hemen eşiğine yapışırsa geçiş kapanır. Birkaç adım yanda durursa hem satış olur hem kapı boşalır. Çocuk parayı önceden cebine koymuşsa kuyruk kısalır. Her çıkışta uzun pazarlık, arkadaki çantaları sıkıştırır.

Tezgâhın yeri, esnafla okulun konuşarak ayarladığı bir iştir. Kimse kaldırımın sahibi değildir. Cami avlusundaki çıkış gibi burada da on dakika değerlidir. Süre bitince tezgâh da, servis de sokağı bırakır. Bırakmayan, akşam yürüyen komşunun yolunu keser.

Velinin bekleyişi

Bekleyen veli, kapıyı tıkayan duvar olmamalıdır. Kenarda durmak, telefonu kısık tutmak ve kendi çocuğu çıkınca çekilmek yeter. Başka çocukların notunu, kavgasını ve ailesini kaldırımda konuşmak, bekleyişi dedikoduya çevirir. Çocuk bu konuşmayı duyar. Duymasa bile ertesi gün bir şekilde eve taşır.

Yağmurda şemsiyeler birbirine girer. Şemsiyeyi çocuğun göz hizasında savurmamak, basit bir dikkattir. Yaşlı komşu okul saatinde aynı kaldırımdan geçiyorsa ona yer açılır. Okul çıkışı, sokağın geri kalanını tatil etmez.

Çocuğun sokaktaki payı

Çanta sırtta, adım kaldırımda, top o an için cebinde kalır. Zil çalar çalmaz ortaya top atmak, hem servisi hem yayanı şaşırtır. Oyun, kalabalık dağılınca ve uygun bir köşede kurulur. Saklambaç bu saatin oyunu değildir. Önce eve varılır, sonra oyun sorulur.

Karşıdan karşıya geçiş, velinin eline tutunarak ya da yayan geçidinden olur. "Bakmadan koş, ben arkandayım" cümlesi tehlikelidir. Arkada olmak, görmek demek değildir. Çocuk bunu büyüklerin örneğinden öğrenir. Kural konuşulurken bağırılmaz. Bağırış, kuralı gürültüye karıştırır.

On dakika bitince

Servis gider, tezgâh toparlanır, kaldırım yeniden yürünecek genişliğe döner. Yerde kalan şeker kâğıdı ve boş şişe, o on dakikanın faturasıdır. Kim bıraktıysa onun işi değildir yalnız. Okulun önü mahallenin de önüdür. Bir elin eğilip alması, ertesi günün çıkışını daha temiz başlatır.

Bu saati sevimsiz bir izdiham diye anlatmak kolaydır. Oysa çoğu gün, isimlerin doğru söylendiği ve kapının boşaldığı bir düzendir. Düzen, tabeladan çok birbirinin on dakikasını ciddiye almakla kurulur.

Sık sorulan sorular

Servis kapının önüne mi çekmeli? Hayır. Önceden belli bir kıyı, hem kapıyı hem yolu açık tutar. Çift sıra park, yayanın geçişini kilitler.

Simit tezgâhı nereye konur? Kapı eşiğine yapışmadan, birkaç adım yanda durursa hem satış hem geçiş olur. Kalabalık bitince tezgâh da çekilir.

Oyun hemen başlar mı? Kalabalık dağılmadan başlamaz. Önce kaldırım boşalır, sonra uygun bir köşede oyun kurulur.