Bisiklet, mahallede en özgür ve en çabuk tartışılan araçlardan biridir. Çocuk için oyun, büyük için kısa yol, yaya için ise ani bir zildir. Üçü aynı kaldırımı paylaşır. Paylaşım, hız kesilince mümkün olur. Bu rehber, zili, kaldırımı ve tempoyu aynı cümlede tutmak içindir.

Zilin zamanı

Zil, yayanın kulağının dibinde değil, birkaç adım önce çalınır. Sürekli çevirmek, uyarıyı bağırışa çevirir. Duymayan yaşlı varsa bir kez daha, daha yavaş yaklaşılır. Geçerken omuz sürtülmez. Sürtülen omuz, zilden daha uzun hatırlanır.

Kulaklıkla sürmek, zili de kendi kulağınızdan alır. Sokak sesi, fren ve birinin "dur" demesi duyulmaz olur. Mahallede kısa yol, sessiz bir tünel değildir.

Kaldırım ve yol

Dar kaldırım, bisikletin tek hakkı değildir. Pazar, okul çıkışı ve fırın kuyruğu varsa inmek en temiz çözümdür. Okul çıkışında hız, çantaya ve çocuğa çarpar. Pasaj ise hiç uygun değildir. Cam ve dar zemin, pedal değil adım ister.

Yokuş inerken fren kontrolsüz bırakılmaz. Hız, virajın arkasındaki kişiyi görmez. Yokuş sokakta küçük tempo, bisiklet için de geçerlidir. İnişte bağırmak, frenin yerini tutmaz.

Park etmek

Bisiklet, rampa çıkışına, kör noktaya ve başkasının kapısına yaslanmaz. Kilit varsa bile yer, yürüyenin dizini vurmamalıdır. Ortak bahçede bir köşe konuşulmuşsa orası kullanılır. Konuşulmamışsa her akşam başka bir eşiğe bırakmak, komşuyu anahtar aratır.

Gece lambasız sürmek, hem sürücüyü hem sürücüyü göremeyen aracı zorlar. Kısa bir ışık, kahramanlıktan ucuzdur. Işık yoksa o akşam yürümek de bir seçenektir.

Çocuğun ölçüsü

Çocuk, sokağı yeni öğreniyorsa yanında bir büyük durur. Tek başına en işlek yokuşa salmak, güven dersi değildir. Kask ve sağlam fren, süslenmek için değil durabilmek içindir. Oyun ile ulaşım karışınca kaldırım sahaya döner. Oyun, boş bir avluda ya da uygun bir saatte kurulur.

Başkasının bisikletine binmek, haber verilmeden olmaz. Emanet, anahtar gibi süre ve sınır ister. "Bir tur" diye alınan, akşam başka sokakta bulunursa ilişki çizilir.

Dönüş

Eve gelince bisiklet koridoru tıkamaz. Yangın yolu ve bebek arabasının geçeceği yer boş kalır. Çamur paspasta silkinir, içeri taşınmaz. Bir sonraki sürüş, bu küçük dönüş sayesinde kavgasız başlar.

Bisiklet mahalleyi genişletir. Genişlik, yayanın daraldığı yerde biter. Zil erken, kaldırım paylaşılan, yokuş yavaş olursa zil bir daha dostça duyulur.

Sık sorulan sorular

Kaldırımda her zaman sürülür mü? Dar yerde, pazar ve okul çıkışında hayır. İnmek, hızla yarıktan geçmekten daha güvenlidir.

Zil ne zaman çalınır? Birkaç adım önce, kısa. Kulağın dibinde sürekli zil, uyarı olmaktan çıkar.

Nereye kilitlenir? Kapı önünü, rampa çıkışını ve kör noktayı kapatmayan bir köşe. Koridor yangın yolu olarak boş kalır.

Adımlar

Zili erken çalın: Yayanın hemen yanında değil, birkaç adım önce kısa bir zil yeter. Sürekli zil, uyarı değil gürültüdür.
Kaldırımı paylaşın: Dar kaldırımda yayanın içinden hızla geçmeyin. İnmek gerekiyorsa inin. Kapı önü ve pazar yeri pist değildir.
Park yerini seçin: Bisikleti kör noktaya, rampa çıkışına ve başkasının eşiğine kilitlemeyin. Gece lambasız yokuşa çıkmayın.