Servi gölgesi: mezarlık yolunun sessizliği

Mezarlık yolu, mahallenin en yavaş yürünen kenarıdır. Serviler gölge yapar, adım kendiliğinden kısalır, ses iner. Bu iniş, korku için değil saygı içindir. Yol hem ziyaret edene hem oradan geçen komşuya aittir. İkisi de birbirinin sessizliğini borç bilirse kenar, mahalleyle kavgasız durur.

Yolun paylaşımı

Mezarlık yolu kestirme sanılıp bisiklet ve korna ile geçilirse gölge bozulur. Bisikletin temposu burada daha da düşer. Zil, bu yolda gereksizdir. Yürüyen, ziyaret edenin önünden koşarak sıyrılmaz. Bir selam yeter, uzun bakış gerekmez.

Park eden araç, kapıyı ve yürüyüşü kapatmamalıdır. Kısa bir uğrak, bütün öğleden sonrayı işgal etmez. İşgal, hem yaşlıyı hem cenaze gününü zora sokar.

Ziyaretin süresi

Ziyaret uzun nutuk istemez. Bir dua, bir sessizlik, belki bir çiçek. Çiçek varsa çiçekçideki ölçü burada da geçerlidir. Büyük demet, mezarın kendisinden çok gösterişi konuşur. Sade bir şey yeter. İstemeyen aileye çiçek dayatılmaz.

Çocuk getirilecekse kısa ve sakin tutulur. Koşu, bu yolun oyunu değildir. Büyük, bunu azarla değil yerini söyleyerek anlatır. Anlatılan yer, hem çocuğu hem çevreyi korur.

Ses ve telefon

Telefon kulaklıkla da olsa yüksek kahkaha, servinin altını sokağa çevirir. İş konuşması varsa yolun dışına çıkılır. İçeride ses kısılır. Bu, tabelayla değil alışkanlıkla durur. Yeni gelen, bir kez çevresine baksa anlar.

Fotoğraf, yüz ve mezar taşı yarışı değildir. Aile istemiyorsa çekilmez. Çekilen kare, gruplarda dolaştırılmaz. Taziye evinin mahremiyeti, bu yolda da sürer.

Temizlik ve çöp

Solmuş çiçek, plastik ve şişe taşın üzerinde bırakılmaz. Bir poşet, ziyaretin sonudur. Başkasının mezarını düzenlemek, iyilik diye izinsiz yapılmaz. Dökülen bir kabı yerden almak başka, taşı yeniden tasarlamak başkadır. Sınır, ailenin söylediği yerde durur.

Su varsa ölçülü kullanılır. Kovayı açık bırakmak, hem suyu hem yolu çamur eder. Kapak kapanır, kova yerine döner.

Akşam inince

Işık azalınca ziyaret uzamaz. Karanlık yol, hem adımı hem yönü şaşırtır. Erken çıkmak, saygının aceleden hali değildir. Servi yerinde kalır, mahalle kendi evine döner. Dönüşte yüksek sesle ziyareti anlatmak da yolun dışında kalmalıdır. Anlatılacaksa az ve ailenin izniyle anlatılır.

Mezarlık yolu mahallenin dışı değildir. Kenarıdır. Yavaş adım, kısa ziyaret, sade çiçek ve toplanan çöp. Dördü varsa gölge, hem ölüye hem diriye yer bırakır.

Sık sorulan sorular

Bu yoldan bisikletle geçilir mi? Zil ve hız bu yola uymaz. Geçilecekse inmek ve yavaşlamak daha uygundur.

Büyük çiçek gerekir mi? Gerekmez. Sade bir şey yeter. Aile istemiyorsa hiç götürülmez. Gösteriş, ziyareti gölgeler.

Fotoğraf çekilir mi? Aile istemiyorsa çekilmez. Mezar ve yüz, gruplarda dolaştırılacak görüntü değildir.