Çiçekçide demetin anlamı ve günü
Çiçekçide demetin gününe göre anlamı. Hasta, düğün ve taziye için seçerken sorulacak sade sorular.
Çiçekçi, mahallede az konuşulan ama çok kapı çaldıran dükkânlardandır. Demet kapıdan çıkınca herkes bir an bakar, sonra bakmamaya çalışır. Çünkü çiçek her zaman kutlama değildir. Kimi düğüne, kimi loğusaya, kimi hastaneye, kimi taziyeye gider. Dükkânın işi, bu farkı renklerle bağırmadan ayırmaktır.
Tezgâhta ilk soru
İyi çiçekçi "ne için" diye sorar. Sormak merak değil, yanlış demeti engellemektir. Düğüne giden parlak ve büyük bir demet, taziye kapısında yakışıksız durur. Hastaya giden ağır kokulu bir demet, odayı daraltır. Amaç söylenirse hem boyut hem koku ayarlanır. Amaç gizlenecekse "sade olsun" demek de yeter. Esnaf ayrıntıyı zorla çekmez.
Fiyat baştan konuşulur. En büyük demet, en doğru demet değildir. Küçük ve taze bir bağ, solmak üzere olan gösterişli bir kümeden daha dürüsttür. Bayram ziyaretinde olduğu gibi burada da ölçü, evin kaldırabileceği kadardır.
Taze, solgun ve su
Yaprak kenarı kararmış, sapı yumuşamış çiçek eve varınca daha da düşer. Tezgâhta direnen sap seçilir. Çiçekçi suya batırılmış kovayı gösteriyorsa bu, malı saklamak için değil yaşatmak içindir. Kovadan çıkan demet, kâğıda sarılınca havasız kalmamalıdır. Yol uzunsa sapın kurumasını söylemek, dükkânın işinin parçasıdır.
Renk konusunda kesin bir sözlük uydurmamak gerekir. Kırmızı her yerde aynı anlama gelmez, beyaz her kapıda aynı karşılanır. Mahalleden mahalleye fark vardır. Emin değilseniz çiçekçiye günü anlatın, renk efsanesi üretmeyin. Uydurma bir anlam, hem çiçeği hem ziyareti yanlış yere taşır.
Kapıda demetin duruşu
Demet, kapıdan içeri bir övünç gibi sokulmaz. Özellikle acılı evde kucakta büyük bir bağ, odayı süsler gibi durur. Daha küçük bir şey, hatta çiçeksiz bir ziyaret daha doğru olabilir. Aile "bir şey getirmeyin" dediyse bu cümle ciddiye alınır. Çiçekçi de bu cümleyi duyunca satmamayı önerebilir. Satmamak, bazı günler en iyi satış sözüdür.
Hastada koku sorulur. Oda küçükse ve kişi rahatsızsa demet kapıda bırakılıp kısa oturulur. Mevlid evinde ikram dolaşır. Hasta odasında ise ikram değil nefes önemlidir. Çiçek bu sırayı bozmamalıdır.
Kâğıt, kart ve isim
Kart kısa yazılır. Uzun şiir, acılı günde fazla gelir. İsim okunaklı olur. İmzasız demet, kapıda "kimden" diye bir tur daha döndürür. Çiçekçi kartı yazıyorsa yazımı birlikte kontrol etmek, utandırıcı bir yanlış ismi engeller. Küçük harf, aceleden düşen bir ek, bütün ziyareti gölgeleyebilir.
Kâğıt ve kurdele evde hemen çöp olmak zorunda değildir ama dağılan yaprak yerde bırakılmaz. Vazoya konacaksa sap yeniden kesilir, su tazelenir. Bu iş, çiçekçinin anlattığı kadar basittir. Anlatmadıysa sormak ayıp değildir.
Dükkânın sessiz takvimi
Sevgililer günü, bayram ve düğün haftası tezgâh erken boşalır. Taziye ise takvimsiz gelir. Çiçekçi bu farkı stokla değil, sözle yönetir. Her isteğe aynı demeti uzatmaz. Mahalle de dükkândan her gün büyük vitrin beklemez. Bir kova, bir masa ve doğru soru yeter.
Çiçeği anlatırken büyülü vaatler gerekmez. Demet kimseyi teselli etmeyi garanti etmez, sevinci de tek başına kurmaz. O, kapıda söylenecek cümlenin yanına konan bir şeydir. Cümle yoksa en taze gül de eksik kalır.
Sık sorulan sorular
Her ziyarete çiçek götürülür mü? Hayır. Aile istememişse ya da oda kokuya uygun değilse götürülmez. Bazı kapılarda kısa bir selam, demetten daha yerindedir.
En pahalı demet en uygun mudur? Değildir. Taze, sade ve gününe uygun olan yeter. Gösteriş, özellikle acılı evde yakışıksız durur.
Renklerin kesin anlamı var mıdır? Her mahallede aynı sözlük yoktur. Emin olmadığınız anlamı uydurmak yerine çiçekçiye günü anlatmak daha sağlıklıdır.