Otobüs durağı: mahallenin küçük sahnesi

Otobüs durağı, mahallenin en kısa sahnesidir. Beş dakika, bazen on beş. İnsanlar aynı çizgide durur, aynı saate bakar, aynı yağmurda birbirinin şemsiyesine sığınır. Sahne küçük olduğu için kural da küçüktür. Sırayı bozmamak, kaldırıma taşmamak, sohbeti bağırmamak.

Çizginin kendisi

Tabela, sıranın başlangıcıdır. Tabelanın önünü çantayla kapatmak, arkadakinin numarayı görmesini engeller. Yaşlı ve çocuklu olan kenarda, yağmurdan korunacak yerde durur. Herkes aynı köşeyi kaparsa yeni gelen yola taşar. Yola taşan, inen yolcunun kapısını da kilitler.

Araç yaklaşınca itişmek, kimseyi daha erken bindirmez. Kapı açılınca inen iner, binen biner. Bu sıra, durağın bütün adabıdır. Tanıdık şoföre el sallamak ayrı, kapıyı gövdeyle tutmak ayrıdır.

Beş dakikanın sohbeti

Durakta komşuyla karşılaşmak olağandır. Hal hatır bir iki cümledir. Bütün aile meselesi, herkesin duyduğu bu bankta açılmaz. Yardım ile karışmak arasındaki çizgi, burada daha da ince durur. Çünkü kulak misafiri olmak istemese de duyar.

Telefon konuşması da aynı bankı paylaşır. Yüksek sesle adres, tartışma ve başkasının adı, durağı küçük bir mahkemeye çevirir. Ses bir kademe inince hem sohbet hem bekleyiş rahatlar.

Yağmur ve güneş

Sundurma varsa herkes sığmaz. Sığınan, şemsiyesini açık tutmaz. Açık şemsiye, pasajdaki gibi burada da göz hizasına değer. Sundurma yoksa bir ağaç altı ya da saçak paylaşılır. Paylaşılırken bütün saçağı tek kişi kaplamaz.

Güneşte bank ısınır. Oturan, çantasıyla iki yer tutmaz. Ayakta bekleyen yaşlı varsa yer açmak, beş dakikanın en temiz hareketidir. Açılan yer, uzun bir nutuk istemez.

Çocuk ve zaman

Çocuk durakta oyun kurarsa yolun kenarı sınır olur. Top, lastik ve bisiklet bu beş dakikanın aleti değildir. El tutulur, saat söylenir. Geç kalan araç sinir büyütür. Sinir, çocuğa fatura edilmez. Geç kalmak, durağın olağan sürprizidir. Bir sonraki araç da mahallenin parçasıdır.

Bilet ya da kart önceden hazırsa kapı hızlı kapanır. Hazırlıksız aranılan cüzdan, arkadaki sırayı ıslatır. Küçük bir hazırlık, bütün durağı hızlandırır.

Araç gidince

Araç çekilince durak bir anda boşalır. Boşalan yerde şişe, çekirdek ve izmarit kalmamalıdır. Kalan, bir sonraki beş dakikanın sahnesini kirletir. Bankın altı da sahnenin parçasıdır. Eğilip almak, kimsenin resmi görevi olmasa da sokağın işidir.

Durak büyük bir meydan değildir. Tabela, kısa sohbet, inenin yolu ve temiz bank. Dördü varsa mahalle, her sabah aynı küçük oyunu kavgasız oynar.

Sık sorulan sorular

Tabelanın önü tutulur mu? Tutulmaz. Numara ve kapı görünsün. Çanta ve açık şemsiye, arkadakinin yerini kapatır.

Durakta uzun sohbet olur mu? Bir iki cümle yeter. Herkesin duyduğu bank, aile meselesinin yeri değildir.

Yer açmak gerekir mi? Yaşlı ve çocuklu bekliyorsa evet. Beş dakika, bu küçük hareketi kaldırır.