Misafir odası: kolonya, lokum ve koltuk

Misafir odası, bazı evlerde haftada bir açılır, bazı evlerde her akşam. Kapı aralanınca kolonya, bir kase lokum ve koltuğun düzeltilmiş minderi karşılar. Bu üçlü, evi müze yapmak için değildir. Gelen kişiyi bir an durdurup hoş geldin demektir. Üçlü şiştikçe oda soğuk, sade kaldıkça sıcak durur.

Kapının açılışı

Zil çalınca bağırarak gelin denmez. Kapı açılır, eşik paspasla karşılar, ayakkabı meselesi utandırmadan söylenir. İçeri giren, en gösterişli koltuğa koşturulmaz. Bir yer gösterilir, isterse oraya oturur. Zorla başköşeye oturtmak, bazı misafiri rahatsız eder.

Oda dağınıksa bütün evi yarım saatte gizlemek gerekmez. Bir örtü, bir açık pencere yeter. Misafir toz aramaya gelmemiştir. Tozdan çok, kapıdaki surat hatırlanır.

Kolonya ve lokum

Kolonya ikramdır, sınav değildir. İstemeyen eli geri çeker, ısrar edilmez. Koku ağırsa oda zaten dardır, bir sıkım yeter. Lokum da öyle. Kase doldurulur diye şeker yığılmaz. Bir iki tane, çayın yanında durur. Çay gelecekse geç kalmamak, lokumun cinsinden daha çok konuşulur.

İkram, evin gücüne göre olur. Gösteriş için alınan ve yenmeden kalan tepsi, hem cebi hem buzdolabını yorar. İyi niyetle yapılan hataların başında fazla götürmek ve fazla ısrar vardır. Ev sahibi de aynı hataya düşebilir. Az ve taze, çok ve yorucu olandan iyidir.

Oturuşun süresi

Misafir neden geldiğini biliyorsa konu dağılmadan konuşulur. Bilmiyorsa çay bitince bir sessizlik olur. O sessizlik, kalkışın işaretidir. Ev sahibi oturun diye uzatıyorsa bu her zaman gerçek bir ısrar değildir. Misafir de evi gece yarısına kadar nöbet tutmaz. Kısa ve tatlı, uzun ve yorgun olandan daha çok tekrar edilir.

Telefon dizde susar. Odaya girer girmez başkasının fotoğrafını çekmek, koltuğu vitrine çevirir. Çocuk varsa bir köşe ve bir sınır konuşulur. Sınır, azar değil saattir.

Koltuk ve örtü

Koltuk, evin en az oturulan yeri olmamalıdır. Sadece misafire saklanan oda, toz ve resmiyet biriktirir. Ara sıra ailenin de oturması, minderin hem esnemesini hem samimiyetini korur. Örtü temizdir, ütüsü bayram kuyruğundan yeni çıkmış gibi olmak zorunda değildir. Leke varsa gizlenmez, örtü değişir.

Pencere komşu camına bakıyorsa perde ayarlanır. Misafir ağırlamak, karşı dairenin içini seyrettirmek değildir. Bu küçük ayar, iki eşiği birden korur.

Kapı kapanınca

Misafir gidince bardaklar hemen yarışa girmez. Bir nefes, sonra toplamak yeter. Eşikte bir kez daha kolay gelsin denir, merdiven ışığı yanıyorsa yanık bırakılır, inene kadar. Sonra oda kendi haline döner. Dönmeyen oda, bir sonraki zili korkuyla bekler.

Misafir odası büyük bir tören salonu değildir. Kolonya istenirse, lokum azsa, koltuk gösteriş için saklanmıyorsa kapı yeniden açılır. Açılan kapı, mahallede en sade gelenektir.

Sık sorulan sorular

Kolonya zorunlu mu? Hayır. İkramdır. İstemeyen ısrarla sıkılmaz. Ağır koku, dar odada bir kez yeter.

En büyük koltuğa oturtmak şart mı? Şart değildir. Zorla başköşe, bazı misafiri rahatsız eder. Gösterilen yer ve rahat etmek yeter.

Oturuş ne kadar sürer? İş bitince ve çay tükenince kalkış olağandır. Oturun sözü her zaman gerçek bir ısrar değildir.