Bodrum katı ve kömürlüğün hafızası

Bodrum, evin en az övülen odasıdır. Koku nemlidir, lamba cılızdır, merdiven dardır. Eskiden kömürlük olan köşe, bugün koli ve kırık sandalyeyle dolar. Hafıza tam da bu köşede birikir. Birikirken geçidi kapatırsa hafıza değil, tehlike olur.

Kömürlüğün izi

Eski evlerde duvarda hâlâ siyah bir leke durabilir. Leke, romantizm diye okşanmaz. Toz, nefes ve yangın hatırlatır. Kömür artık yoksa bile iz, o odanın havalanması gerektiğini söyler. Kapıyı yıllarca kilitlemek, kokuyu içeri hapseder. Ara sıra açılan bir pencere ya da vasistas, odayı müze yapmadan ferahlatır.

Soba ile kalorifer arasındaki fark, bazen bu kapının ardında da durur. Biri odun isterdi, öteki petek. İkisi de bodrumu sonsuz depoya çevirmek zorunda değildir.

Raf ve geçit

Raf, yerdeki yığından daha güvenlidir. Yer yığını, hem fareye hem ayağa davetiye çıkarır. Dar merdivenin önü boş kalır. Yangın ve su kaçağı olursa geçit, ilk bakılacak yerdir. Koliyle kapanmış geçit, o bakışı geciktirir.

Kırık sandalye "belki lazım olur" diye yıllarca durabilir. Üç yıl durmuşsa lazım olmamış demektir. Eşyayı atmadan önce tamirciye sormak başka, bodrumu tamirhaneye çevirmek başkadır. Onarılmayacak olan, veda ister.

Nem ve koku

Nemli koli, kâğıdı ve kumaşı yer. Turşu ve pekmez kavanozu da burada unutulursa kapak şişer. Şişen kapak, "yazık olur" diye açılmaz. Şüpheli koku varsa dökmek, bütün rafa yaymaktan iyidir. Bu bir sağlık vaadi değil, mutfak temkini olarak söylenir.

Havalandırma deliği kapatılırsa oda daha da ağırlaşır. Delik, güvenlik için bir telle korunabilir. Tamamen sıvanırsa nem, duvarın öteki yüzünden üst kata çıkar. Üst katın boyası, bodrumun cahilliğini anlatır.

Ortak bodrum

Apartman bodrumu tek kişinin anbarı değildir. Her dairenin köşesi varsa sınır konuşulur. Sınır yoksa en çok yığan, herkesin yerini yer. Aidat toplantısında bu konu, bağırılmadan yazılabilir. Yazılan sınır, ertesi yıl da hatırlanır.

Bisiklet, bebek arabası ve yangın tüpü geçidin içinde değil, kenarında durur. Ortada duran, gece inen kişiyi tökezletir. Lamba yanmıyorsa haber verilir. Karanlık bodrum, hem eşyayı hem adımı gizler.

Yılda bir bakış

Bodrum her gün gezilmez. Yılda bir, gün ışığında bakmak yeter. Koku, su izi, şişen kapak, kapanmış geçit. Dört şey not edilir, gerekirse atılır ya da onarılır. Not edilmeyen oda, bir sonraki taşınmada sürpriz sandık olur.

Görünmeyen oda da evdir. Kömür gitmiş olsa bile düzen, nem ve açık geçit durursa hafıza temiz kalır. Kirli kalan, yalnızca toz değil, ertelenmiş bir karardır.

Sık sorulan sorular

Bodrum tamamen kapatılır mı? Havalandırması tamamen sıvanırsa nem üst kata çıkar. Ara sıra hava almak, kokuyu hapsetmekten iyidir.

Her eski eşya saklanır mı? Hayır. Yıllardır duran ve onarılmayacak olan, geçidi kapatıyorsa veda ister. Tamir edilecek olan ayrıca sorulur.

Ortak bodrumda yer nasıl ayrılır? Bağırmadan, mümkünse kısa bir yazıyla. Geçit, bisiklet ve yangın yolu boş kalır.