Bayram öncesi ütücü kuyruğu

Bayramdan birkaç gün önce ütücü kuyruğu uzar. Askıda gömlek, kolda ceket, elde bir poşet örtü. Herkes aynı sabah düzgün görünmek ister. Dükkân ise aynı buharla yetinir. Bu sıkışıklık, bağırmadan da çözülür. Çözüm, işi son saate bırakmamak ve kumaşın ne istediğini sormaktır.

Kuyruğun adabı

Kapıda yığılan askı, yerdeki çamaşırı ezer. Herkes kendi poşetini kucağında tutarsa tezgâh nefes alır. Tanıdık olmak, bayram günü de öne geçme hakkı vermez. Yaşlı ve işi az olan için yer açmak ayrı bir inceliktir. Bütün gardırobu aynı gün getirmek ise incelik değildir.

Fiş alınır. Fişsiz gömlek, rafta birbirine benzer. İsim, parça sayısı ve teslim saati yazılırsa akşam tartışması kısalır. Saatçi vitrininde fiş neyse, burada da odur. Küçük kâğıt, büyük karışıklığı keser.

Kumaş ve leke

Ütü, lekeyi yok etmez. Yakadaki iz, ütülenince daha belli olabilir. Bunu baştan söyleyen dükkân, akşam sürpriz çıkmaz. Leke için ayrı bir yol varsa söylenir, yoksa bu iz kalır demek dürüstlüktür. Zorla buhar, bazı kumaşları parlatır. Parlayan dirsek, bayramın ortasında daha çok konuşulur.

Kadife, ipek ve üzerinde baskı olan tişört her ütüye gelmez. Emin değilseniz bir ucundan denemesini isteyin. Denemeden bütün parçayı bastırmak, eve buruşuk değil dalgalı bir kumaş döndürebilir. Terzi paçayı ölçerek keser. Ütücü de buharı ölçerek basar. İkisi de acele sevmez.

Süre ve fiyat

Bayram öncesi aynı gün teslim, her parçaya yetmeyebilir. Bunu kapıda duymak, akşam kapalı dükkânın önünde duymaktan iyidir. Fiyat parça başınaysa sayı baştan konuşulur. Bakınca hesaplarız ile bırakılan poşet, teslim anında surat asar.

Acele için ek ücret isteniyorsa o da baştan söylenir. Söylenmeden eklenen ücret, buhardan daha çok yakar. Müşteri de beş dakika diye on gömlek bırakmaz. Beş dakika, bir yakalık içindir. Ceket ve örtü, kendi süresini ister.

Eve gidince

Poşet sıcağı üzerindeyse hemen dolaba tıkıştırmak yeni kırışıklık yapar. Bir askıda havalandırmak, ütünün işini tamamlar. Düğme eksikse ütücüye değil terziye gidilir. Her dükkân her işi üstlenmez. Üstlenen yerde de düğme ile buhar aynı fişte ayrılır.

Çocuk kıyafeti, büyük ceketin altında ezilmesin diye ayrı konur. Ezilen fırfır, bayram sabahı yeniden ıslanır. Bu küçük ayrım, kuyrukta da evde de geçerlidir.

Kuyruk dağılınca

Bayram sabahı dükkân ya kapalıdır ya çok kısa açılır. Önceki akşam alınmayan gömlek, o sabah mucize beklememelidir. Alan, fişini ve parasını hazır tutar. Veren, askıyı sayar. Sayım kısa sürerse hem selam hem yol kalır.

Ütücüyü anlatırken mis gibi buhar yetmez. Asıl iş, lekeyi gizlememek, süreyi baştan söylemek ve rafta ismi karıştırmamaktır. Düzgün yaka, bu üç cümlenin sonucudur.

Sık sorulan sorular

Bayram sabahı ütü yetişir mi? Çoğu dükkânda yetişmez. Birkaç gün önce bırakmak, aynı günün kuyruğundan daha sağlıklıdır.

Leke ütüyle çıkar mı? Çıkmaz. Hatta bazı izler buhardan sonra daha belli olur. Bunu teslimden önce konuşmak gerekir.

Fiş şart mı? Şarttır. İsim ve parça sayısı, akşam rafta karışmayı engeller.