İyi niyetle bozulan beş gelenek hatası
İyi niyetle bozulan beş gelenek hatası. Israr, fazla ikram, erken soru ve başkasının adabını ezber sanmak.
Gelenek, iyi niyetle de bozulur. Kapıyı geç açmak kadar, kapıyı fazla zorlamak da yorar. İnsan yardımcı olayım der, evi yönetmeye başlar. Tatlı götüreyim der, bulaşığı büyütür. Aşağıdaki beş hata, kötü kalpten çok acele iyilikten çıkar. Fark etmek, bir sonraki kapıda ölçüyü küçültür.
Israr etmek
Bir kez teklif nezakettir. Üçüncü ısrar, karşı tarafın hayırını duymazdan gelmektir. Çay, et, şeker, oturun. Kurban payında istemeyen kapı nasıl zorlanmazsa, başka ikramda da zorlanmaz. Hayır, bazen en açık cümledir. Onu tatlıya bağlamak iyiliği borç yapar.
Fazla götürmek
Büyük tepsi, büyük sevgi sanılır. Oysa evin buzdolabı, tabağı ve ertesi günü küçüktür. Küçük ve geri kap istemeyen şey, çoğu kapıda daha uzun hatırlanır. Yeni komşuya ilk gün ağır yemek neden yükse, taziye ve nişanda da aynı yük geçerli olabilir. Ölçü, evin kaldırdığı kadardır.
Erken ve fazla sormak
Ne zaman düğün, kaça aldınız, kim hastalandı, neden kapandı. Bu sorular merakı doyurur, kapıyı yorar. Cevap verilmiyorsa ikinci kez sormak gelenek değil ısrardır. Boş vitrinin önünde de aynı hata yapılır. Sebep ailenin söylediği kadardır.
Başkasının adabını ezber sanmak
Bir sokakta kısa oturuş olan iş, başka sokakta uzun durabilir. Bunu tek doğru ilan etmek, komşuyu sınava sokar. Bilmediğiniz usulü kesin madde diye anlatmayın. Ev ne gösteriyorsa o, genel bilgiden önce gelir. Gelenek yaşasın derken tek tipe zorlamak, geleneğin çeşitliliğini siler.
Kalabalığı iyilik saymak
Ne kadar çok kişi gelirse o kadar değerli sanılır. Oysa dar evde kalabalık, nefes ve bulaşık demektir. Habersiz on kişi, haberli üç kişiden daha yorucudur. Mevlid evinde kalkmak nasıl nezaketse, burada da yer açmak nezakettir. Kalmak her zaman sevgi değildir.
Yerine konacak ölçü
Hata saymak kolay, yerine ölçü koymak da gerekir. Bir kez teklif, küçük ikram, sorulmayan özel hayat, ezberlenmeyen tek tip ve evin kaldırdığı kalabalık. Beşi de iyi niyeti silmez. Sadece iyi niyeti kapıya sığdırır.
Mahalle bu hataları birbirine fatura etmeden de düzeltebilir. Bir sonraki tepsi biraz küçülür, bir sonraki soru bir kez sorulur, bir sonraki hayır duyulur. Gelenek, bu küçülmeyle daha uzun yaşar.
Sık sorulan sorular
Israr nezaket değil midir? Bir kez teklif nezakettir. Hayır duyulduğu halde süren ısrar, karşı tarafın cümlesini siler.
Büyük ikram daha mı değerlidir? Her zaman değil. Evin taşıyamayacağı tepsi, sevgiyi bulaşığa çevirir. Küçük ve kapısız ikram çoğu zaman daha rahattır.
Her yerde aynı adet mi vardır? Hayır. Bilmediğiniz usulü tek doğru sanmayın. Evin gösterdiği yol, ezberden önce gelir.