Hoşaf ve komposto: misafir bardağının tadı

Hoşaf, misafir bardağında en az iddialı içeceklerden biridir. Kuru kayısı suya düşer, şeker ölçülür, ocak kısılır. Komposto da aynı ailenin meyveli kardeşidir. İkisi de şerbet gibi tatlı olmak zorunda değildir. Evin damağı, bardağın kıvamını belirler. Aşağıdaki ölçü, dört küçük kase için sade bir başlangıçtır. Daha az şeker, başka bir meyve ya da daha koyu bir su da mümkündür.

Bardağın yeri

Misafir oturunca ilk iş ağır bir tepsi değildir. Bir bardak hoşaf, çaydan önce ya da çayın yanında durabilir. Misafir odasında lokum nasıl az tutulursa, burada da bardak ağzına kadar zorlanmaz. İstemeyen, bir yudumla bırakabilir. Israr, meyvenin tadını kaçırır.

Bardak soğumuş olursa hem el yanmaz hem kıvam belli olur. Sıcak sunulan hoşaf, olduğundan daha tatlı ya da daha cıvık sanılabilir. Birkaç dakika beklemek, ikramın parçasıdır.

Kuru meyve ve su

Kayısı tozluysa çalkalanır. Çalkalamadan tencereye giren toz, bardağın dibinde bulanık bir iz bırakır. Üzüm az katılır. Çok üzüm, kayısının yerini alır. Su, meyveyi örtecek kadar bol tutulur. Çok az su, hoşafı reçele yaklaştırır. Reçel ayrı, bardak ayrıdır.

Meyve yumuşayınca ocak kapanır. Saatlerce kaynatmak, rengi koyultur ve kokuyu yakar. Yumuşaklık, çatalın değil kaşığın ucuyla anlaşılır. Dağılan meyve, bardağı bulandırır. Bütün kalan meyve, kaşıkla alınır ve sevilir.

Şekerin sırası

Şeker baştan boca edilmez. Meyve pişince tadılır, sonra eklenir. Kuru kayısı bazı yıllar daha tatlıdır. O yıl iki kaşık fazla gelir. Fazla şekeri geri almak mümkün değildir. Azını sonradan tamamlamak mümkündür. Bu yüzden sonda tatmak, tarifin en dürüst adımıdır.

Bal ya da başka bir tatlandırıcı her evde aynı durmaz. Emin olmadığınız ölçüyü misafire sürpriz etmeyin. Sade şeker, ne verdiğinizi bilmenizi sağlar. Çocuk varsa aşırı tatlı bardak, ikram değil yük olabilir.

Komposto farkı

Komposto, taze ya da kuru meyveyle daha parçalı olabilir. Elma, ayva ya da erik evde varsa onlar da aynı mantıkla, yani ölçülü şeker ve kısık ateşle pişer. Her meyvenin süresi aynı değildir. Ayva kayısıdan uzun durabilir. Kesin dakika uydurmak yerine yumuşamaya bakın.

Ezilen pazar meyvesi, sofralık değilse kompostoya girebilir. Küflü olan girmez. Manav tezgâhında ayrılan ezik, işte bu tencere için değerlidir. Çürük ile ezik karıştırılmaz.

Kalan bardak

Artan hoşaf cam kapta, soğuyunca dolaba girer. Sıcak kap, dolabın içini terletir. Ertesi gün koku ekşimişse dökülür. Zorla bitirmek, misafirperverliği ikinci güne taşımaz. Küçük ölçü, bu yüzden dört kaseyle başlar. Yetmezse bir sonraki çayda taze pişer.

Hoşaf şifa vaadi taşımaz. Serin bir bardak, yumuşak bir kayısı ve ısrar etmeyen bir el. Üçü varsa misafir, tatlıyı değil duruşu hatırlar.

Sık sorulan sorular

Şeker baştan konur mu? Konmayabilir. Meyve pişince tadıp eklemek, fazla tatlıyı engeller. Kuru meyvenin kendi tatlılığı yıldan yıla değişir.

Hoşaf sıcak mı sunulur? Ilık ya da soğuk daha doğrudur. Çok sıcak bardak hem eli yakar hem kıvamı yanıltır.

Küflü meyve kullanılır mı? Kullanılmaz. Ezik ama temiz meyve kompostoya girebilir. Küf, bütün tencereyi bozar.